
Mobiele kunst
Expedities, Speurtochten en Safaris
Wat gebeurt er als je ergens loopt, kijkt, verzamelt, en maakt? Met kunstenaars maak ik audiotours, safari's en expedities.
• ZorgKrijgers Spaarndammerbuurt: Speurtochten met bewoners, buurtgenoten en kinderen waarin we verhalen verzamelen en verborgen schatten vinden.
• Expeditie SNOES Flevohuis: een ervaring waarin 100 ezoekers opnieuw leerden kijken, luisteren en voelen door kunst en ontmoetingen.
• Rondje Nieuwe(N)Meer: verhalen en wandeling rond het terrein Nieuwenmeer het Nieuwe
Carola Kruiswijk over Expeditie SNOES in het Flevohuis Amsterdam:
Vandaag bezocht ik Expeditie SNOES, een kunstproject voor mensen met dementie, in een verzorgingshuis.
Een project waarvoor je heel gevoelig afgestemd moet zijn, anders kijk, hoor en voel je er overheen. Het woord ritueel viel niet eenmaal, en toch was het een rituele ervaring.
Word ik wel eens met een koosnaampje aangesproken? Ja, vertel ik aan de dames van Wasv(r)ouwen. Ze stempelen het op een zakdoek. Ik heb mijn knuffelnaam bij me in lichtgroene stempelletters. Ik hoef het maar te lezen.
Ik schrijf een levensverhaal voor een Weesbeest. Een knuffel die op zoek is naar een nieuwe eigenaar. Wie ontfermt zich over mij als ik mijn oude leven kwijt ben? Hier maakt elk weesbeest een kans. Ik zie de foto’s van de nieuwe levens.
Ik laat me meenemen door de verzamelde levensmotto’s en verhalen van het Mijmerbureau. Ik hoor verhalen van mensen die op de rand verkeren van spreken, gissen en vergissen. Door de woorden heen luisteren is geboden. Het is een wonder als we elkaar verstaan.
Huid-aan-huid dansen in Café Tijdloos. Ik weet niet wie hij is, die me met moeite laat gaan omdat hij zo graag wil vertellen maar niet meer uit zijn woorden komt. Hij gaat dansen met de Knuffelschoondochter en ik zie hoe hij zijn vinger opsteekt als hij een melodie herkent. Ik ben dan al onderweg naar Muzikado. Mijnheer B. beweegt zijn knieën op de maat van de Waterkant en is verrukt als hij de gitaar op schoot krijgt en de zachte ploinkjes hoort. Snaar voor snaar.
Wie niet kan praten kan altijd nog zingen en fluiten. Die kan zich laten koesteren door alles wat tevoorschijn komt uit de bijzondere zakjes van de Verwonderjurk. Dansvoile of een vogelgezang. Bellenblaas of een nachtmelodietje voor boven de wieg. Een waaier om te wuiven als het even te veel wordt.
Dan zit ik geblinddoekt in een kring en praat over afhankelijk zijn met mensen die ik niet kan zien – en zij mij niet. Ik krijg onverwachte smaakbommetjes in mijn mond, op een moment dat ik niet kan beïnvloeden en met een intensiteit die ik niet kan voorzien.
Vrijheid bestaat uit neezeggen. Of uit overgave aan wat er komt. Ben ik ooit zover dat ik dat zonder spelen kan?
Verloren zijn en gevonden worden, verliezen en vinden. Ver voorbij woorden. Wat weet ik van veiligheid als je niets meer over hebt dan je eigen huid?
De wereld wordt zo klein als mijn vertrouwen.
Of zo groot.

Mode en identiteit
Oh Wat Ben Je Mooi: Mode, Eigenheid en Autonomie
In 2020 en 2021 werkte ik samen met Sonja van Dort aan Oh Wat Ben Je Mooi, een project waarin mode, eigenheid en autonomie van ouderen centraal stonden. Cliënten werden niet alleen deelnemers, maar ook mede-ontwikkelaars van het project. Samen gaven we vorm aan een reeks creatieve workshops, die culmineerden in een knallende modeshow vol energie, trots en plezier.
Voor dit project werkte ik samen met de getalenteerde workshopleiders van Zona’s Kiosk, specialisten in het werken met ouderen in zorginstellingen. In de workshops stond de creativiteit en het plezier van de cliënten voorop, en dat leverde fantastische momenten op.
Al deze activiteiten kwamen samen in de modeshow Oh Wat Ben Je Mooi, waarin iedere deelnemer zijn of haar creaties en persoonlijkheid kon laten schitteren. Als aandenken kreeg iedereen een bedrukt t-shirt en een sieraad mee naar huis. Dit project was een viering van de kracht en eigenheid van de deelnemers.

Vitaliteit Ontmoet Kwetsbaarheid
De Tafel van Vier legde een verbinding leggen tussen vier groepen: vitale oudere/ vrijwilliger, verpleeghusibewoner, kunstenaar en zorgprofessional. Het doel was om (oudere) vrijwilligers creatief te inspireren en begeleiden en hun talenten aan te boren voor activiteiten met kwetsbare ouderen.
Hieruit ontstonden vier vierdaagse workshops:
Sommigen traden op als postbodes die brieven en verhalen uitwisselden tussen bewoners. Anderen werden spelleiders, verzamelaars of creatief coaches. De trajecten waren ontworpen om vitale ouderen zelfstandig te laten werken, terwijl zij begeleid werden door kunstenaars met ervaring in de ouderenzorg. Kwetsbare ouderen waren geen passieve ontvangers; hun verhalen, reacties en ideeën vormden de basis voor de activiteiten.
De Tafel van Vier kwam tot stand met een bijdrage van Amsta en van Vitaliteit ontmoet kwetsbaarheid (Vitok) Stichting Sluyterman van loo, R.C.O.A.K. , en Stichting Kunst in de Zorg
Productie i.s.m. Janneke Kersbergen en Laurie Kuipers
Kunstenaars: Laurien Mulder (+), Riska Wijgergangs en Monique Hoving, Ulrike Bartels, Jaap Oostra
Het werkboek voor ZorgTijgers kan je bestellen via info@zonaskiosk.nl Het is een doeboek én een bladerboek inéen met voorbeelden in tekst en foto's van meer dan 100 mantelzorgers, vrijwilligers, kunstenaars, zorgmedewerkers, kleinkinderen. Elk hoofdstuk bevat een uitdaging.
Lees verderHet onderzoeksproject Broze Verbeelding startte in 2019 en eindigde eind 2020 met een boek dat de creativiteit van mantelzorgers uitdaagt hun eigen activiteiten vorm te geven. Broze Verbeelding vond plaats in vijf zorgcentra van ZGAO, Amsta en Cordaan en ontleende haar kracht aan de creatieve en liefdevolle omgang van zorgpersoneel, mantelzorgers, kunstenaars en vrijwilligers midden in de Corona tijd.
Lees verderVera Broos kreeg een bijdrage van Amsterdam 750 jaar voor het organiseren van dit project. Met workshops en kunstsafari's haalde zij verhalen en ideeën op die ze met deelnemers, kunstenaars en andere Amsterdammers heeft uitgewerkt tot (rond) vijftien ‘geluksplekken’ op een digitale kaart: zie www.veramaps.nl. Het publiek kan met een digitale, interactieve plattegrond, een fysieke kaart en QR-codes die direct linken naar audio-en videobestanden online, de geluksplekken blijvend bezoeken en beluisteren en bekijken met hun smartphone bij geluksplekken in Noord en thuis vanuit de luie stoel. We leven in een drukke en veeleisende stad waarin we vaak vergeten stil te staan bij de voorvallen, herinneringen, verassingen, unieke en persoonlijke ervaringen en momenten in de openbare ruimte in de stad die ons gelukkig maken. Geluksplekken Noord heeft als doel om mensen op een nieuwe manier naar hun vertrouwde omgeving te laten kijken en te ontdekken wat een plek van geluk en verwondering is. Dit wordt gedaan door bewoners van Noord en mensen uit verschillende wijken in Noord. Ze gaan hun observatievaardigheden ontwikkelen, geluksplekken delen en nieuwe geluksplekken vinden. Bewoners van de psychiatrische afdeling in verpleeghuis De Die en mensen die wonen en werken in de instellingen en de omliggende wijken gaan met kunstenaars op safari in Noord. Zij gaan op een andere manier de omgeving bekijken, beluisteren, proeven en plekken ontdekken. en de schoonheid en betekenis ervan te ontdekken. Hiermee wordt de schoonheid en betekenis van deze plekken zichtbaar en hoorbaar gemaakt in Amsterdam.
Lees verderSchattenjacht neemt een escapespel als de verbindende factor. Het thema ontsnappen droeg bij aan bijzondere gesprekken. Verpleeghuisbewoners gaven aan zich gevangen te voelen in regels, protocollen en stigma’s. Ze ervoeren dat ze vaak werden teruggebracht tot hun diagnose, beperking of zorgstatus, terwijl ze zichzelf beleefden als veel meer dan dat. Sommige deelnemers ervoeren stress, chaos en overprikkeling als iets om aan te ontsnappen, terwijl anderen juist sleur en verveling benoemden. Sleur en voorspelbare routines, passief moeten wachten en het ontbreken van uitdaging drukten soms zwaar op hen. SchattenJacht 2023-25 is een samenwerking tussen Sonja van Dort, Hoofd Coach Welzijn bij Cordaan De Die (Amsterdam Noord) en het Spaarnhout (Amsterdam West), en Vera Broos en wordt mogelijk gemaakt met een bijdrage van het Fonds voor Cultuurparticipatie.
Lees verderEen kunstenaar persoonlijk in huis, aan het bed, of aan de lijn? Neem contact met ons op voor het huidige aanbod
Lees verderPyjama Pret is een creatief concept dat zorginstellingen kunnen inhuren om de leefomgeving van ouderen ook in de ochtend- en avond uren te verrijken. Tijdens Pyjama Pret wordt het thema letterlijk en figuurlijk "aangekleed" met workshops, muziek en theatervormen. Bewoners worden actief betrokken, 1- op, 1 of met groepen deelnemers die per sessie een unieke ervaring beleven. Het project kan feestelijk worden afgesloten met bijvoorbeeld een Pyjama-Catwalk, waarbij de resultaten worden gepresenteerd en gevierd.
Lees verderSchattenJacht werd tussen september 2023 en juni 2025 gerealiseerd als kunst- en speltraject in en rond verpleeghuis De Die in Amsterdam-Noord. Het project richtte zich op het verkennen van spel en artistieke werkvormen met mensen die minder aansluiting vinden bij het reguliere cultuuraanbod: zorgvragers, met name de bewoners van een psychiatrische afdeling. Vanaf september 2023 begon SchattenJacht met een open fase van onderzoek en verkenning. In samenwerking met bewoners, vrijwilligers, buurtbewoners en kunstenaars ontwikkelden we alternatieve vormen van participatie en betrokkenheid door middel van spel, in De Die, in dagcentra en buurthuizen, in de openbare ruimte en bij mensen thuis. Via spelopdrachten, kunstinterventies en co-creatieve werkvormen verkenden we speelse methodieken, eerst onder de namen Schatgravers, Schatzoekers, Schatmakers en Buurtschatten, later in het traject onder het thema escapen/ontsnappen. De input van de deelnemers, kunstenaars en zorgprofessionals gaf het project richting, inhoud en betekenis. Escaperoom-geïnspireerde puzzels en de vragen ‘waarom, waaraan, hoe en waarnaartoe wil jij ontsnappen?’ vormden de inhoud tijdens sessies met kunstenaars, workshops en gespreksbijeenkomsten, die bij sommige deelnemers veel teweegbrachten. De inzichten en werkwijzen die ontstonden resulteerden in spelvormen voor bredere toepassing in verschillende contexten.Uit het project kwamen nieuwe formats en werkmethoden voort, die inmiddels richting hebben gegeven aan een vervolginitiatief: culturele citygame De Verborgen Rivier dat loopt van 13 augustus 2025 tot 22 april 2026. SchattenJacht is mogelijk gemaakt met bijdragen uit de regeling Samen Cultuur maken van het fonds voor Cultuurparticipatie en Cordaan- De Die. De activiteiten We combineren nieuwe en bestaande spelvormen. Iedereen speelt mee als gids, avonturier, kunstenaar, spelleider en ervaringsexpert. Het spelelement geeft handvatten om vragen te stellen en elkaar uit te dagen, een andere rol aan te nemen en te ontsnappen aan het alledaagse. Dit leidt tot inspirerende eigen inbreng en verrassende nieuwe informatie van en over de deelnemers. Door samen opdrachten uit te voeren, te onderzoeken, maken en vragen te beantwoorden, ontstaat er een positieve dynamiek waarbij je samen of alleen momenten van flow beleefd.
Lees verderMaak hieronder een keuze uit de verschillende zintuigen:
Tijger boek Het Werkboek voor ZorgTijgers is gemaakt met, door en voor mantelzorgers en andere zorgverleners. Dit boek geeft een opening om het (beetje) anders te doen: in het allerkleinste woord of gebaar, alledaagse rituelen en het zorgen voor kwetsbare ouderen vind je verbeelding, magie, creativiteit. Het is en doeboek voor de ene lezersgroep, een blader-en voorbeeldboek voor de ander. Om je te laten inspireren, of om zelf mee aan de slag te gaan. Het werkboek wordt in kleine oplage uitgebracht en te bestellen bij info@zonaskiosk.n.
lees verder »Digital Culturele citygames, escape routes en begeleide audiotours, gemaakt met kunstenaars en deelnemers aan projecten, zijn te vinden op de website www.veramaps.nl op SPELEN
lees verder »Kunstkiosk Een winkel met met een robot beschreven eieren, koekjes van eigen deeg, boerenkoolpesto, spellen en workshops op maat en het Werkboek voor ZorgTijgers Activiteiten met post die je kan ruiken, opblazen, op laten stijgen, voelen en delen met de buurt,
lees verder »Kunst en Dementie Lab Dit manifest werd uitgevoerd door Stichting Kunst in de Zorg en Equal Arts U.K. met kunstenaars van Zona's Kiosk en Equal Arts, in samenwerking met Dr. Marjolein Gysels (Universiteit van Amsterdam) en Alice Thwaite. Met dank aan Tandem Europe, Equal Arts, Fonds voor Cultuurparticipatie, Stichting Sluyterman van Loo, en het Flevohuis
lees verder »Internationaal Lab NOWHERE was een samenwerking met het Engelse Equal Arts, en mijn Stichting Kunst in de Zorg met als doel een kruisbestuiving tussen kunstenaars uit Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Naast wederzijdse bezoeken en gezamelijke activiteiten heb ik hiervoor een lab opegricht dat was stationeerd op een vaste plek in een verpleeghuis: Station Tijdloos, met onder andere een fashion-lab, een jazz-express, een expositie van Wees-beesten en High Tea poetry.
lees verder »Avonduur Pyjama Lab: Zachte kunstvormen, aanraking, tastzin, wakker worden met kunst, in slaap vallen met kunst. Na de succesvolle Pyjama Party's die ik bij Sevagram Zuid-Limburg, en bij Brabantzorg begonnen ben heb ik in 2022 een Pyjama-pret project gestart in het Flevohuis om buiten de geijkte bezoekuren de bewoners te betrekken bij activiteiten in de avond, in de ochtenduurtjes, en in de tuin. Bij muzikale momenten gingen het personeel en de bewoners zelf ook in pyjama, wat in Engeland al wordt toegepast in verpleeghuizen omdat de bewoners er rustig van worden. Met dank aan #ZGAO #Flevohuis, en aan een #Oranjefonds bijdrage Impuls vakantiegelden #, hebben wij het succesvolle Pyjamapartyprogramma uitgebreid.
lees verder »Kijk Lab In mijn projecten organiseer ik uiteenlopende beeldende onderdelen, van alternatieve Modeshows, films, maaksessies door beeldend kunstenaars waarbij deelnmers hun latente/talenten ontdekken en delen. Een voorbeeld is Oh Wat Ben Je Mooi, een mode&identeitproject met mensen met psychiatrische achtergonden die zelf de catwalk te betraden, teksten te bedachtenen, kleding bedrukten en beschilderden, en fotomodel werden. Dit project vond plaats midden in Corona tijd in 2020 en 2021 werd gefinancierd door #FNO #Kleingeluk en #Cordaan Het resultaat is een afsluitende, bundelende modeshow. Samen met de kunstenaars wordt deze in een gemeenschappelijke vertoning vormgegeven, en voorafgaand aan de show wordt het ‘Werkboek voor ZorgTijgers’ gepresenteerd waaraan de kunstenaars en de locaties hebben meegewerkt. De Modeshow is vanwege corona niet te bezoeken door publiek van buiten, met uitzondering van genodigden en de pers. Hiervoor en voor meer informatie over de workshops kunt u contact opnemen met Vera Broos, info@zonaskiosk.nl, www.zonaskiosk.nl #mode #design #kunstindezorg
lees verder »
Te spelen bij het Buikslotermeerplein, Amsterdam Noord.
Met de telefoon op WWW.VERAMAPS.NL - SPELEN
Ook met een papieren boekje of kunstenaars te spelen: email info@veralabs.nl
Ontdek de interactieve spellen van Veramaps.nl
Speel quizen, opdrachten en ontdekkingstochten - alleen of samen

Speel Culturele Citygame De Verborgen Rivier
Te spelen met de telefoon: WWW.VERAMAPS.NL - SPELEN
Kunstenaars, buurbewoners en verpleeghuisbewoners hebben verhalen, gedichten, muziek en spellen gemaakt. Deze zijn op een kaart gezet bij locaties rond het Buikslotermeerplein.
Voor organisaties en kwetsbare groepen: het spel is te spelen onder begeleiding van een kunstenaar. Neem voor de kosten contact op.
Ik zoek nog testers: thuis en op locatie, eventueel met mij telefonisch bereikbaar voor begeleiding.
Vera

Stichting Kunst in de Zorg zoekt een voorzitter
Voorzitter gezocht
Stichting Kunst in de Zorg is een kleine organisatie die jaarlijks een groot kunstproject realiseert in Amsterdam, samen met circa veertien vaste kunstenaars. De artistiek leider draagt zorg voor projectontwikkeling, fondsencontacten en samenwerking met zorgpartners. Het bestuur bewaakt de hoofdlijnen en ondersteunt de projectleider.
De rol vraagt drie tot vijf bijeenkomsten per jaar, deels online. Inzicht in de dynamiek van non-profitorganisaties is gewenst, en een achtergrond in kunst en cultuur, zorg of welzijn is een pré. Je geloofd in de impact van kunst op welzijn. Bestuurservaring is welkom, maar geen vereiste.

Project de Verborgen Rivier
Tussen augustus 2025 en april 2026 gingen bewoners van verpleeghuis De Die op zoek naar de sporen van een verdwenen rivier die ooit door Amsterdam Noord stroomde en hier en daar nog boven de grond komt. Die rivier is verdwenen, maar met verhalen, geluiden en beelden hebben we tot leven gewekt.
Vanaf augustus 2025 gingen bewoners van Amsterdam Noord met kunstenaars de rivier ontdekken en te verbeelden. Hiermee verzamelden we de ingrediënten voor de culturele citygame.
Kunstenaars en begeleiders werkten zij met beeldende middelen, poëzie, muziek en geluid, storytelling en de zintuiglijke wereld van geur en smaak. Hun verhalen, herinneringen en creatieve bijdragen droegen bij de inhoud van een culturele citygame. De kunstenaars waren:
Riska Wijgergangs
Hein Walter
Sandra Schouten
Jasper de Beer
Karien van Assendelft
Cato Fluitsma
Kees Post
Jacky Fleskens
Jordi Kemperman
Sandra Stark
Guy Sohnen
Kloppend hart van het project was De Die, een verpleeghuis met 120 bewoners, waaronder mensen met psychiatrische problematieken, niet-aangeboren hersenletsel en dementie, en mensen uit de wijk, waaronder ouderen en vrijwilligers.
Door middel van gezamenlijke expedities, gesprekken en creatieve sessies hebben deelnemers zowel de fictieve rivier en aanverwante thema’s vormgegeven als lokale verhalen gedeeld en plekken verkend.
Dit vormde de inspiratie voor een resulterende de culturele citygame die bij de eindpresentie is gelanceerd in de vorm van een route door de wijk af te leggen met de telefoon of een papieren gids.
De deelnemers hebben bijgedragen als verteller, maker, onderzoeker of gids en hebben onderdelen getest wat belangrijk is gebleken voor het uiteindelijke resultaat. Verzamelde verhalen en objecten zijn verwerkt in de content, zoals audioboodschappen en verborgen aanwijzingen, teksten en beeldende resultaten. Locaties langs de looproute zijn plekken geworden met geschiedenis en verbeelding, verborgen schatten en verhalen.
De afronding van het project vond plaats op 21 april 2026. De citygame blijft na de eindpresentatie beschikbaar voor deelname, in de vorm van een telefoonspel, fysieke boekjes, en begeleide tochten.

De Verborgen Rivier
Met De Verborgen Rivier wordt nu een stap gezet richting een 'Culturele Citygame' die de verdwenen waterstroom 'Het Die' als thema heeft en de deelnemers uitnodigt om zelf nieuwe betekenissen te geven aan deze ondergrondse rivier, waarbij iedereen, ongeacht achtergrond of beperking, een bijdrage kan leveren. Stel je voor: een mysterieuze, verborgen rivier, ooit stromend door het hart van Amsterdam-Noord, nu ondergronds gegaan en verdwenen onder stedelijk zand en vergetelheid. Wat als we haar opnieuw tot leven konden brengen?
De Verborgen Rivier is een vervolg op de projecten Geluksplekken Noord ( een project van Zona's Kiosk voor Amsterdam 750 jaar) en SchattenJacht, een Samen Cultuur Maken project met Cordaan en Stichting Kunst in de Zorg, mogelijk gemaakt door het Fonds voor Cultuurparticipatie.
Met Geluksplekken Noord organiseerde ik voor Amsterdam 750 jaar buurtsafari’s en zette ik schrijvers, buurtbewoners, ondernemers, toeristen en kunstenaars op een digitale kaart. En met SchattenJacht onderzocht ik samen met partner Sonja van Dort van Cordaan en kunstenaars escapespel vormen.
Zie www.Veramaps.nl, en www.veramaps.nl/escape!

De Grote Ontsnapping
Op woensdag 18 juni organiseerden we De Grote Ontsnapping. Kunstenaars, ouderen en andere verpleeghuisbewoners, en gasten hielpen elkaar ontsnappen, en lieten zich inspireren door kunst en spel in de zorg en ervaar hoe deze werelden samenkomen.
Zona's Kiosk Presenteert- Facebookpagina
Volg de laatste ontwikkelingen van onze projecten via: https://www.facebook.com/Zonaskiosk